اندكي مقدم بوده و بي‌شك رواج بيشتري داشته‌، توسط ژان فِرون دومينيكي پاريسي‌، پيش‌نماز برتران اوبِري تاراسكوني (مه 1347)، و توسط ژان دو وينيه (حدود 1332 ـ 1350) به زبان‌ فرانسه ترجمه شد. ازاين‌رو به ادبيات فرانسه تعلق دارد و هم‌چنين ديري نگذشت كه به ايتاليايي‌ و آلماني ترجمه شد. در سده‌ٴ چهاردهم ترجمه‌هاي ديگري از آن به كاتالونيايي‌، انگليسي‌، سوئدي و زبان چك انجام گرفت و بدين سان پيش از پايان سده‌هاي ميانه شهرتي جهاني يافت‌. ترجمه‌ٴ انگليسي آن توسط ويليام كاكستُن از روي ترجمه‌ٴ فرانسه ژان دو وينيا انجام گرفت‌. متن‌ لاتيني آن در سال 1473 در اوترخت چاپ شد؛ نخستين چاپ ترجمه‌ٴ انگليسي كاكستُن‌ درحدود 1476 در بروژ و تجديد چاپ آن در سال 1483 در وست‌مينستر انجام شد. بسياري‌ چاپ‌هاي پيش از سده‌ٴ شانزدهم آن (13 تا 16) در پنج يا شش زبان در دست است‌.
موري (ص 537 ـ 545، 1913)، اين دو رساله را بررسي كرده و اطلاعات بيشتري درباره‌ٴ ((اخلاق با استعارات بازي شطرنج‌)) داده است‌. به‌گفته‌ٴ موري سرمشق اين شيوه‌ٴ قرون وسطايي‌ يك جزوه‌ٴ كوچك لاتيني بود به‌نام پندهاي اخلاقي شطرنج (متن آن را چاپ كرده‌، ص 56 ـ 61) كه تأليف آن به اينوكنتيوس سوم (1198 ـ 1216)، و هم‌چنين جان واليسي‌1 راهب فرانسيسي‌ نسبت داده شده است‌. انتساب دومي مقبول‌تر به‌نظر مي‌رسد، چون رساله به‌طور عجيبي ضد كشيشي است و چنين حمله‌ٴ بي‌پرده‌اي به بزرگان كليسا بيشتر احتمال دارد كار يك راهب‌ فرانسيسي ويلزي باشد تا يك پاپ‌! ولي ((پندهاي اخلاقي اينوكنتيوس‌)) (نامي كه موري مصرانه بر آن مي‌نهد) يكسره تحت‌الشعاع كتاب ژاك دو سِسول قرار گرفت‌، كه بلند پروازانه‌تر و در سطحي‌ بالاتر و مردم پسندتر بود. سِسول بسياري از اطلاعاتش را از پليكراتوس تأليف جان ساليسبري‌ (دوازدهم ـ 2)، گرفته و ملهم از آن بوده است‌. توفيق عظيم او قبلاً خاطرنشان شد. در سايه‌ٴ او بود كه ((پندهاي اخلاقي شطرنج‌)) در تفكر سده‌هاي ميانه مصطلح شد. اين تأثير به‌كمك نسخه‌هاي‌ خطي متعدد لاتيني و زبان‌هاي محلي و چاپ‌هاي قديمي فوق‌الذكر انتقال يافت‌. هم‌چنين‌، به‌طور غيرمستقيم از طريق مجموعه‌ٴ عجيبي انتقال يافت به‌نام جنگ‌هاي روميان‌، كه احتمالاً مربوط به ثلث اول سده‌ٴ چهاردهم است‌. موري گزيده‌ٴ مناسبي ازاين كتاب را به لاتيني‌ (ص 562 ـ 563) و انگليسي ميانه (ص 551) عرضه كرده است‌. جنگ‌هاي روميان خود يكي از محبوب‌ترين كتاب‌هاي سده‌هاي ميانه بود (چندين چاپ قديم آن در دست است‌، كه اولي در سال 1473 در اوترخت صورت گرفته است‌).